maandag 27 oktober 2008
andermaal Obama: dit heeft geen een presidentskandidaat ooit gedaan..
Tekst:
A full partnership with Indian country
By Barack Obama
For 20 months now, I’ve traveled this country, often talking about how the needs of the American people are going unmet by Washington. And the truth is, few have been ignored by Washington for as long as American Indians. Too often, Washington pays lip service to working with tribes while taking a one-size-fits-all approach with tribal communities across the nation.
That will change if I am honored to serve as president of the United States.
My American Indian policy begins with creating a bond between an Obama administration and the tribal nations all across this country. We need more than just a government-to-government relationship; we need a nation-to-nation relationship, and I will make sure that tribal nations have a voice in the White House.
I’ll appoint an American Indian policy adviser to my senior White House staff to work with tribes, and host an annual summit at the White House with tribal leaders to come up with an agenda that works for tribal communities. That’s how we’ll make sure you have a seat at the table when important decisions are being made about your lives, about your nations and about your people. That’ll be a priority when I am president.
Here’s what else we’re going to do. We’re going to end nearly a century of mismanagement of the Indian trusts. We’re going to work together to settle unresolved cases, figure out how the trusts ought to operate and make sure that they’re being managed responsibly – today, tomorrow and always.
Now, I understand the tragic history between the United States and tribal nations. Our government hasn’t always been honest and truthful in our dealings. And we’ve got to acknowledge that if we’re going to move forward in a fair and honest way.
Indian nations have never asked much of the United States – only for what was promised by the treaty obligations made to their forebears. So let me be absolutely clear – I believe treaty commitments are paramount law, and I will fulfill those commitments as president of the United States.
That means working with tribal governments to ensure that all American Indians receive affordable, accessible health care services. That’s why I’ve cosponsored the Indian Health Care Improvement Act in the U.S. Senate, and that’s why I’ve fought to ensure full funding of the IHS so that it has the resources it needs.
It also means guaranteeing a world-class education for all our children. I’ll work with tribal nations to reform No Child Left Behind and create opportunities for tribal citizens to become teachers so you can be free to educate your children the way you know best. We’ll increase funding for tribal colleges. And I will make Native language preservation and education a priority.
To give families in our tribal communities every chance to succeed in a 21st century economy, I will cut taxes for 95 percent of all workers, invest in job training and small business development, and put people back to work rebuilding our crumbling roads, schools and bridges.
And I will never forget the service and sacrifice that generations of American Indians have given to this country. We have to keep our sacred trust with Indian veterans by making sure that no veteran falls into homelessness, and that all our veterans get the benefits and support they have earned.
Let me just close by saying this. I was born to a teenage mother. My father left when I was 2 years old, so I never knew him well. I was raised in Hawaii by a single mother and my grandparents, and we didn’t have a lot of money – we even turned to food stamps at one point just to get by.
Where I grew up, there weren’t many black families. So I know what it feels like to be viewed as an outsider. I know what it’s like to not always have been respected or to have been ignored. I know what it’s like to struggle.
Every president is shaped by his own experience. These have been mine. And so I want you to know that I will never forget you. The American Indians I have met across this country will be on my mind each day that I am in the White House. You deserve a president who is committed to being a full partner with you; to respecting you, honoring you and working with you every day. That is the commitment I will make to you as president of the United States.
Enige reacties van indianen (meest sceptisch):
*We have been lied to for so very long that it is difficult to read this and think that things will change. That said, I believe in your words. More so, I believe in you. I have been waiting a long time for someone like you to come along.
*I hope Obama means what he says and not forget once he gets into the White House as so many other politicians wanting our votes only!
*You can not possibly know what you are promising, much less fulfill it all. You have done little in my eyes except make promises - and we have had enough of those. Thanks but no thanks.
*Thank you Mr. Obama. We will be watching
En nóg een filmpje!
zondag 26 oktober 2008
vrijdag 3 oktober 2008
enig schrijfwerk
De Friese zin:
As safolle minsken it Frysk libbend hâlde wolle, moat it wol goed komme
kan met een beetje moeite door elke Hollander worden verstaan. Zelfs de woorden zijn gelijk:
Als zo vele mensen het Fries levend willen houden, moet het wel goed komen
In het Engels echter zijn er echter veel veranderingen opgetreden. Je kunt niet zeggen:
As so many people the Frisian want to keep alive, must it well come good
De Engelse woorden "As", "must" en "well" hebben in de loop der eeuwen een andere betekenis gekregen dan de Friese en Nederlandse equivalenten.
Het Nederlandse woordje "wel" (Fries: "wol") is in het Engels niet of nauwelijks te vertalen. Wellicht (wel licht!) komt het woordje "indeed" (of het meer Amerikaans-Engelse woord "sure") er nog het dichtst bij. Het woord "wellicht" geeft echter goed aan wat "wel" eigenlijk betekend. Namelijk, iets dat er "is" in tegenstelling tot iets dat er "niet is".
Is hij er wel of niet?
kan immers ook geschreven worden als:
Is hij er of niet?
"Wel" is dus in feite overbodig en geeft alleen maar nadruk op het er "aanwezig zijn" van de persoon.
In het Engels heeft "well" dezelfde betekenis gekregen als "good" hoewel (hoe wel!) enkel bij werkwoorden:
he works well
en niet:
he works good
In feite zou men kunnen zeggen dat het Nederlands/Friese "wel/wol" nog steeds dezelfde betekenis heeft als het Engelse "well". Een zin als:
Hij werd onwel
staat immers op het punt om "oud-Nederlands" te worden. Een nieuwere manier van zeggen zou zijn:
Hij werd niet goed
Wat is de relatie met het woord "wel/wol" in de zin:
Dan moet het wel goed komen?
"Wel" kan hier ook weggelaten worden:
Dan moet het goed komen
"Wel" geeft enkel meer nadruk. Geeft een gevoel weer. Iets dat er "wel" is ten opzichte van iets dat er "niet" is. Iets dat goed is in plaats van iets dat slecht is.
Het komt allemaal wel goed hoor, wees maar gerust.
It all comes well good :)
donderdag 2 oktober 2008
maandag 8 september 2008
Dit is... Het ECHTE Noord-Amerika (voor leken)
Volken, talen, culturen, geschiedenis
Gebied
Noord-Amerika is het gebied van Groenland tot en met Panama (inclusief het de Grote en Kleine Antillen) en telt ongeveer 25 miljoen vierkante kilometer. Echter, in dit verhaal wordt het hele gebied ten zuiden van de VS weggelaten wegens historische ontwikkelingen. Het gebied dat overblijft (Groenland, Canada, VS) is alsnog ongeveer 22 miljoen vierkante kilometer. Het strekt zich uit van ongeveer 80 graden Noorderbreedte tot 30 graden Noorderbreedte (voor dit verhaal tot 25 graden NB) en van 20 graden Westerlengte (het vasteland echter vanaf 55/60 WL) tot 170 graden Westerlengte. Het grenst aan vier grote wateroppervlakten. In het noorden de Arctische Oceaan. In het oosten aan de Atlantische Oceaan, in het zuiden aan de Golf van Mexico en in het westen de Grote Oceaan.
Klimaat
Door het grote oppervlakte en de uitgestrektheid over de breedtegraden, zijn er veel verschillende klimaten. Groenland (tussen 83 en 60 NB) kent voornamelijk een Polair klimaat (E), evenals het uiterste noorden van Canada. Het grootste gedeelte van Canada (vanaf 70 NB in het westen en 60 NB in het oosten) kent echter een Continentaal (D) klimaat. Uitzondering is de westkust (van 60 NB tot 49 NB) dat, net als het westen van Europa, een Gematigd klimaat (C) heeft dankzij een warme golfstroom. Het oosten van de VS (70 WL - 100 WL) kent een vervolg op dit patroon. Langzaam wordt het warmer en rond de 40 NB gaat het Continentale (D) klimaat over in een gematigd (C) klimaat. Het uiterste zuiden van Florida tot slot (vanaf ongeveer 27 NB) kent een Tropisch (A) klimaat. Behalve in het uiterste noorden en westen (binnenland Alaska en west Canada) valt er tussen de 500 en 2000 mm neerslag/jaar. Vanaf 100 WL wordt het steeds droger totdat de westkust wordt bereikt. Tot 105 WL is er een Steppeklimaat (BS), de Prairies. Daarna wordt het onoverzichtelijk omdat het grote berggebied begint (Rocky Mountains). Allerlei verschillende klimaten wisselen elkaar af. Enkel in het zuidwesten (Arizona, Nevada en in Mexico de staat Sonoro). Tot slot de westkust. Zoals gezegd kent de noordkust (vanaf 60 NB) een Gematigd (C) klimaat. Dit loopt helemaal door tot de grens met Mexico (+/ 32 NB).
Flora en fauna
De flora en fauna volgt uiteraard de klimaten. In het uiterste noorden groeit bijzonder weinig (alleen toendra) en is bedenkt met ijs (voornamelijk in de winter maar voor en deel ook in de zomer). Hier wonen een aantal grote zoogdieren zoals rendieren, muskusossen, ijsberen en grote zeezoogdieren (walrussen, zeehonden, walvissen). In de naaldwouden van Alaska en het grootste gedeelte van Canada (D klimaat) wonen ook een flink aantal grote zoogdieren zoals elanden, rendieren, beren en wolven. Het is ook een gebied met veel rivieren en meren waardoor er veel vis aanwezig is. Het Amerikaanse loofbos (met ongeveer dezelfde soort dieren als in West-Europa zoals herten, beren, konijnen, wezelachtigen en vossen) begint rond 45 NB en bestrijkt het gehele oosten. De steppes bestaan voornamelijk uit grassen en de natuurlijke bewoners, de bizons (hoewel die in 1492 van Alaska tot in Florida en van Oregon tot in New York voorkwamen), de gaffelbokken en de prairiehonden. In de bergen wonen (net als in Eurazië) bergschapen en geiten (gems). Het warmere zuidwesten brengt cactussen (alleen in op het Amerikaanse continent zijn cactussen inheems) en dieren als de pekarie (soort zwijn), grote reptielen (adders, gilamonster, etc…) en spinnen (zwarte weduwe). De westkust (in het noorden gematigd regenwoud en in het zuiden mediterrane vegetatie) kent uiteraard veel zeedieren (zeeotter, walvissen) maar ook veel eerder genoemde grote zoogdieren (elanden, beren, schapen, etc). Verder is het gebied bekend om z’n grote hoeveelheden zoetwatervis (zalm). Tot slot waren er in Florida en de Mississippi bijvoorbeeld alligators en kwam ook de jaguar voor 1492 in een groot deel van het zuiden voor (naast de poema die in bijna geheel Noord-Amerika te vinden is). Hoe verder men naar het zuiden gaat, hoe groter de diversiteit aan vogels. De Amerikaanse adelaar is natuurlijk het bekendst.
Mensen
Eersten: ?-10.000 jaar terug
Hoe lang Noord-Amerika al bewoond is, is niet zeker. Tot voor kort (en dat is nog te lezen in d meeste school- en universiteitsboeken) nam bijna iedereen aan dat ze vanuit Siberië over en landbrug (tussen Siberië en Alaska) waren komen lopen. Dit zou ongeveer 12.500 jaar geleden gebeurd zijn. Tegenwoordig zijn d meningen zeer scherp verdeeld en is er een groeiende aanhang voor de zogenaamde “Westkusttheorie”. Deze theorie zegt dat de eerste Noord-Amerikanen vanuit Noord-Azië (niet per se Siberië) zijn komen varen langs de Amerikaanse westkust. Dit heeft als voordeel dat voedsel geen probleem geweest hoefde te zijn en dat men niet afhankelijk was van een landbrug tussen de continenten. Steeds harder wordend bewijsmateriaal (genetisch, taalkundig en steeds vaker ook archeologisch) lijkt een definitieve tik uit te delen aan de “wadlopertheorie” van de Beringstraat. In dit geval zijn mensen al (veel) langer in Noord-Amerika dan altijd gedacht. Feit is dat ze 10.000 jaar geleden overal waren.
Settelen: 8000 – 5000 voor Christus
In die periode (ongeveer 8000 voor Christus) begint de zogenaamde Archaïsche periode. Mensen blijven steeds vaker op en bepaalde plek wonen en steeds intensiever gebruik te maken van de natuurlijke hulpbronnen. De oudste tumulus (van steen, hout en aarde) in Noord-Amerika is ouder dan die in Europa. Zo zijn de hunebedden in Nederland van ongeveer 3500 voor Christus terwijl de Bretonse megalieten (Carnac b.v.) ongeveer van 5000 v. Chr. zijn. Stonehenge in Engeland is van ongeveer 3000 v. Chr. (de eerste stenen waarschijnlijk rond 2500 v. Chr.). L’Anse Amour, Labrador (hoewel minder spectaculair dan Carnac of Stonehenge) dateert van ongeveer 6500 v. Chr. Groot verschil tussen deze mensen en de eerste megalietbouwers van Europa is echter dat de Europeanen boeren (de eerste van West-Europa) waren terwijl de mensen van L’Anse Amour op de zee gericht waren. In het oosten van de VS zoeken de meeste mensen hun woning langs de rivieren. Daar is het meeste voedsel en de lange rivieren zijn uitstekende communicatieroutes.
Heuvelbouwers, landbouwers, handel, metaal en aardewerk: 5000 – 1000 v. Chr.
De Laat Archaïsche Periode (4900 – 1250 v. Chr.) laat allerlei belangrijke veranderingen zien. Vanaf ongeveer 5000 voor Christus (misschien al 5500) ontstaan de eerste echte vaste nederzettingen (zelfde periode ongeveer als West-Europa). Rond het zuiden van de Mississippi worden de eerste kleine kunstmatige heuvels opgericht (met eerste “grote” ceremoniële centrum Watson Brake, Louisiana tussen 4000 en 3500 voor Christus) en tussen 5000 en 4000 wordt rond het Great Lakes gebied voor het eerst koper gewonnen. Ook landbouwgewassen verschijnen op het toneel. Naast de uitheemse fleskalebas (van oorsprong een Afrikaanse soort en al heel vroeg in Amerika gekweekt, in Noord-Amerika al vanaf 6000 v. Chr.) komen de pompoen en de zonnebloem (eerste verbouwd rond 3000 v. Chr.) en vanaf 2500 v. Chr. verschillende zaden zoals Marsh Elder, Ganzenvoet, Amarant, Maygrass, Kleine Gerst, etc… Dit gebeurd voornamelijk in het oosten maar ook in het zuidwesten en de prairies (zonnebloemen zijn inheems in Amerikaanse staten als Colorado). De Mexicaanse maïs komt rond 2000 voor Chr. in het zuidwesten aan maar het zou nog een tijd duren voordat het een dominant gewas zou worden. De oudste tabak in Noord-Amerika (ook een tropische plant uit het zuiden) is gevonden in de staat Illinois (ongeveer 250 na Chr.). Ook aardewerk doet rond 2500 voor Chr. z’n intrede. Dit in het Atlantische kustgebied van Florida, Georgia en de Carolinas. Al deze ontwikkelingen leiden ertoe dat de handel in exotische materialen zeer sterk toeneemt. Koper (en later ook zilver en stukjes goud) uit het Great Lakes gebied gaat naar het zuiden, oosten en westen. Verschillende harde stenen (zoals mica’s) worden geëxporteerd vanuit het Appalachen gebergte. De Golfkust levert dierlijke producten zoals schildpadschilden en alligatortanden. Obsidiaan (vulkanisch glas) uit de noordelijke Rocky Mountains (Idaho, Wyoming, Colorado) reist wellicht het verst: richting zuidelijk Texas, Ohio en de kust van Alaska.
woensdag 20 augustus 2008
Peru
Zondag raakten in de provincie Bagua een Aguaruna-indiaan en een agent zwaargewond bij een confrontatie tussen de politie en actievoerders die de waterkrachtcentrale van Aramango hadden bezet. Verder liepen nog acht agenten en vier indianen letsels op. De politie zette traangas in om de bezetters te verdrijven.
Noodtoestand
De Peruaanse regering heeft voor 30 dagen de noodtoestand afgekondigd in een aantal provincies en regio’s in het noorden, het oosten en het zuiden van het land. Dat geeft het leger de mogelijkheid om daar de orde te herstellen. Voorlopig houdt het leger de gebieden waar geprotesteerd wordt vanuit de lucht in het oog. In Bagua warden ook 1.500 agenten en soldaten samengetrokken.
De inheemse actievoerders eisen dat de Peruaanse regering twee decreten intrekt die private investeringen in indianengebieden vergemakkelijken. Volgens de Peruaanse grondwet zijn de inheemse territoria onaantastbaar, en dat principe willen de indianen bevestigd zien. Ze eisen ook dat Peru zich houdt aan een internationaal verdrag dat voorschrijft dat inheemse volken geconsulteerd moeten worden over projecten op hun grondgebied.
Vrijdag werd de Peruaanse milieuminister Antonio Brack erop uitgestuurd om met de leiders van de opstand te praten, maar dat haalde niets uit. De Peruaanse regering wil niet echt onderhandelen met de indianen zolang de acties aanhouden.
Indianenleiders lieten maandag weten dat ze niet zullen wijken. “De regering heeft een open oorlog verklaard aan de inheemsen, en we blijven hier tot het probleem is opgelost”, zei Alberto Pizango, de voorzitter van de Peruaanse indianenkoepel Aidesep, vergezeld door enkele stamhoofden. Pizango kondigde een staking van onbeperkte duur aan in de indianengebieden.
Manipulatie
Volgens milieuminister Brack worden de actievoerders gemanipuleerd door een internationale beweging die opkomt voor de onafhankelijkheid van de Aguaruna-indianen in Peru en Ecuador.
Intussen hebben de eisen van de indianen ook het Peruaanse parlement bereikt. Volgens de voorzitter van de Commissie voor Milieu en Volken uit de Andes en het Amazonegebied, Roger Nájar, behandelt het parlement vandaag (dinsdag) twee wetsvoorstellen om de omstreden decreten in te trekken.
Nájar zegt dat hij al twee brieven stuurde aan de regering om hen attent te maken op de eisen van de indianen, maar daar kwam geen antwoord op. Aidesep-voorzitter Pizango zegt dat de indianen hun acties eventueel zullen staken als het parlement de eisen ter harte neemt.
Peruaanse Amazone-indianen protesteren al langer tegen de ontginning van olie- en gasvoorraden en de bouw van waterkrachtcentrales in het Amazonegebied. De milieuschade die daarbij wordt aangericht, bedreigt de levenswijze van de indianen. De vrees is dat de twee omstreden decreten de economische activiteit in het Amazonewoud nog zullen doen toenemen.
De Peruaanse indianen hebben een lijst van 38 wetten en besluiten waarvan ze vinden dat die hun rechten aantasten. Ze vinden dat hun situatie er de laatste jaren op achteruitgaat, terwijl andere Zuid-Amerikaanse landen net meer beginnen te doen voor hun inheemse bevolking.
Bron: IPS
bron 2: http://www.hbvl.be/nieuws/buitenland/default.asp?art=%7B027AF4A7-31EB-46B4-8534-EE563ABDEF5D%7D